Како да препознаам опасна електрична инсталација во дома?

Електричната инсталација во домот е една од најчестите причини за пожари во Македонија. Според статистиките, над 30% од домашните пожари се поврзани со дефекти во електричната инсталација. Голем дел од овие пожари можат да се избегнат - доколку знаете кои знаци треба да ги препознаете на време.

Во оваа статија ќе ви ги покажеме 10 јасни знаци дека вашата електрика е опасна и потребно е итна интервенција од лиценциран електричар.

1. Чести искрења од штекери или прекинувачи

Кога вклучувате уред во штекер и видите мала искра - тоа е нормално. Но ако искрите се поголеми, чести, или продолжуваат и по приклучувањето - тоа е сериозен знак за лош контакт, оштетени кабли или преоптоварено коло. Особено опасно е ако штекерот испушта „кррски" звук кога е под товар.

2. Мирис на изгорено од инсталацијата

Ако почувствувате мирис на изгорена пластика, гума или жица во домот, особено околу штекери, прекинувачи или таблата - тоа е итен случај. Мирисот значи дека некаде во инсталацијата има прегревање што предизвикува топење на изолацијата.

3. Топли или жешки штекери и прекинувачи

Опипајте го рачно штекерот (без да го допирате металниот дел!). Ако е топол или жежок, дури и кога ништо не е приклучено - тоа значи дека има преоптоварено коло или лош контакт. Жешкиот штекер може да предизвика пожар во ѕидот.

4. Често испаѓање на осигурачи или FID

Осигурачите се таму за да штитат - но кога испаѓаат секој ден или повеќе пати на ден, тоа значи дека инсталацијата е под товар поголем од нејзиниот капацитет, или има дефект. Никогаш не заменувајте осигурач со поголем од проектираниот - тоа го отстранува заштитата, а дефектот останува.

5. Светилки што треперат или светнуваат

Ако сијалиците во еден или повеќе простории периодично треперат, заматуваат или се палат и гаснат - тоа е знак за лош контакт во таблата или во колото. Се случува често во згради со стара алуминиумска инсталација.

6. Стара табла со керамички (топилни) осигурачи

Ако вашата табла има стари керамички осигурачи со жица што се топи - тоа е технологија од 60-тите години. Современите домови треба да имаат автоматски осигурачи + FID/FI заштита кои реагираат брзо и безбедно. Старите осигурачи често не реагираат брзо при дефект, и не штитат од струен удар.

7. Алуминиумски водови во инсталацијата

Старите згради во Скопје (особено блоковите од 70-тите во Карпош, Аеродром, Бутел) често имаат алуминиумски водови. Со време алуминиумот оксидира, се шири/собира со температурата, и создава лоши контакти. Тоа е честа причина за пожари во старите згради. Препорачуваме постепена замена со бакарни.

8. Гужва на кабли и продолжувачи

Ако имате повеќе продолжувачи поврзани заедно („gypsy chain"), или продолжувач натоварен со многу уреди со голема моќност (плоча, пеглачка, фен, бојлер) - тоа е сериозен ризик. Кабелот на продолжувачот не е направен за толкав товар. Решение: повеќе фиксни штекери во ѕидот.

9. Нема заземјување во штекерите

Современите домови треба да имаат трополни штекери со заземјување (третиот пин). Ако имате стари двополни штекери без заземјување, или ако новите штекери немаат поврзана заземјувачка жица - сите ваши апарати (бојлер, машина за перење, печка) се потенцијален извор на струен удар.

10. Видливо оштетени кабли или изолација

Ако видите кабли со напукната, исушена или скината изолација, или ако се видливи метални жици - тоа е итна замена. Кабли во подрумите, тавани и помошните простории често се занемаруваат, но се опасни.

Што да направам ако забележам некој од овие знаци?

1. Не паничете - но не игнорирајте го знакот
2. Не правете „привремена" поправка сами - тоа може да го влоши проблемот
3. Веднаш повикајте лиценциран електричар за дијагностика
4. Ако има мирис на изгорено - исклучете го главниот осигурач
5. За итни случаи (искри, чад, прегревање) - повикајте веднаш

Заклучок

Електричните дефекти не „исчезнуваат сами" - тие само стануваат поголеми со време. Препознавањето на знаците на опасност е првиот чекор кон безбедна електрика. Препорачуваме годишен преглед на инсталацијата, особено ако живеете во згради постари од 25 години. Превентивата е секогаш поевтина и побезбедна од интервенцијата по дефект.